Wist u dat...
Er bijzondere en moderne initiatieven zijn die kunnen helpen bij rouwverwerking, zoals het dragen van bracelets
Rouwen betekent eigenlijk het voelen en toelaten van verdriet na het overlijden van een dierbare. Hoe je omgaat met verdriet en emoties, op wat voor manier je dit met elkaar deelt en hoe lang een rouwproces duurt, is voor iedereen verschillend. Wel kan iemands culturele of religieuze achtergrond van invloed zijn en steun bieden in het rouwproces: door houvast te bieden bij het rouwproces, door te helpen bij de zoektocht naar zingeving, en door traditionele of rituele gebruiken.
Ook al rouwt iedereen op zijn of haar eigen manier, toch zijn er in het rouwproces verschillende fases aan te wijzen waar de nabestaanden doorheen gaan: verbijstering, hevige emoties (angst, woede, verdriet), vermoeidheid, berusting en het beetje bij beetje toelaten van het verdriet volgen elkaar op tot het moment dat iemand eraan toe is om de draad van zijn of haar leven weer op te pakken. Tijdens de rouwperiode voelen de achtergebleven gezinsleden zich vaak alleen en onbegrepen. Immers, niemand om hen heen maakt hetzelfde mee. Steun van de omgeving tijdens de rouwverwerking is juist daarom heel belangrijk.
Helaas is ook de steun van dierbaren niet altijd genoeg om het wegvallen van een dierbare te kunnen verwerken: daarom zijn er verschillende instanties en professionele rouwbegeleiders, die hulp en raad kunnen bieden.
Rouw bij zelfdoding
Als iemand sterft door zelfdoding kan dit zeer moeilijk te verwerken zijn. De achtergeblevenen voelen gewoonlijk veel woede en onmacht. Er bestaat speciale begeleiding voor de nabestaanden van zelfdoding, zoals bijvoorbeeld via Carla den Hartog en Werkgroep Verder – Nabestaanden na Zelfdoding.
Rouw bij doodgeboren kind
Voor de ouders is het vaak zeer moeilijk het verlies van een doodgeboren kindje te verwerken. Omdat er nog geen concrete herinnering aan een 'persoon' is, is dit verlies voor de buitenwereld heel onwerkelijk. Vaak voelen de ouders schuld, maar ook angst voor de toekomst en isolatie van het sociale netwerk kunnen opkomen. Een voorbeeld van een mooie tastbare herinnering kan bijvoorbeeld een (as)monumentje zijn.
Rouw bij overlijden kind
Het overlijden van een kind voelt voor de nabije omgeving vaak als zeer onrechtvaardig. Binnen de familie, en zeker voor de ouders, kan het wegvallen van een kind een enorme leegte veroorzaken. De Vereniging Ouders van een Overleden Kind, VOOK, is een forum waar ouders en andere familieleden lotgenoten kunnen ontmoeten en tips voor begeleiding kunnen vinden.
Verwerken van verlies voor kinderen
Voor jonge kinderen is het vaak moeilijk om te begrijpen wat het betekent als iemand sterft. Als een ouder overlijdt, is dit zeer ingrijpend. Het is vooral van belang dat men een veilige omgeving waarborgt voor kinderen die te maken hebben met rouw. Ook is het belangrijk hen de ruimte te geven op hun eigen manier te rouwen. Stichting Achter de Regenboog is gespecialiseerd in rouwverwerking bij kinderen en jongeren.
Rouw bij plotseling verlies
Als iemand heel onverwachts komt te overlijden, bijvoorbeeld door een ongeluk of acute ziekte, is het voor nabestaanden erg moelijk dat zij maar kort of zelfs geen afscheid hebben kunnen nemen. Soms kost het moeite de realiteit van de dood onder ogen te zien. Professionele begeleiding en speciale afscheidsrituelen kunnen helpen bij de rouwverwerking in zo’n situatie.
Rouw bij langdurig ziekbed of euthanasie
Wanneer iemand een terminale ziekte heeft, komt het vaak voor dat hij of zij met zijn naasten de mogelijkheid van sterven bespreekt. Het kan zijn dat men op grond van fysieke pijn kiest voor euthanasie. Als bij de keuze hiervoor de directe nabestaanden worden betrokkenen, kan dat hen helpen in het rouwproces. Dit is echter niet altijd zo. Professionele begeleiding kan hierbij ondersteunen, zowel tijdens het ziekbed, als bij de rouwverwerking na het overlijden.
Rouw bij verstandelijk beperkten
Afhankelijk van de mate waarin iemand verstandelijk gehandicapt is, is het voor verstandelijk beperkten zeer moeilijk te begrijpen wat er gebeurt wanneer iemand overlijdt. Familie en begeleiders kunnen erbij helpen om dit zo concreet mogelijk te maken. Bij de rouwverwerking bij verstandelijk gehandicapten kunnen rituelen en symbolen een belangrijkere rol spelen dan anders. Het LKNG (Landelijk KennisNetwerk Gehandicaptenzorg) biedt over dit onderwerp een informatiebrochure aan.
Meer weten?
Meer informatie over rouwbegeleiding en literatuur hierover kunt u ook vinden op de volgende websites: